|
چيزهايي كه بايد درباره كليه بدانيم
همه مي دانند كه بعضي اعضاي بدن انسان براي زنده ماندن لازم هستند. بدن شما به مغز ، قلب، ريه و كليه هايتان نياز دارد. كليه آنقدر حياتي است كه حتي روي كارت والتين هم عكس كليه را ترسيم مي كنند. كليه ها مهمتر از قلب هم هستند . لااقل شما به يك كليه نياز داريد. طبيعتاً كليه ها در بدن دو تاهستند. اگر دانه لوبيا را ديده باشيد تصور خوبي براي كليه مي باشد. هر كليه تقريباً 13 سانتيمتر طول و حدود 8 سانتيمتر عرض دارد. اندازه هر كليه تقريباً به اندازه يك موس كامپيوتر مي باشد. براي اينكه بدانيد كليه در كجاي بدن قرار گرفته است دستهاي خود را بالاي باسن بگذاريد و به سمت بالا بكشيد تا دنده هايتان را لمس كنيد. حالا اگر انگشت شصت را فشار دهيد جاي كليه را خواهيد فهميد. نمي توانيد آنها را لمس كنيد بلكه محل آنها را مي فهميد. متن زير را بخوانيد تا بيشتر درباره كليه بدانيد. تصفيه كننده: يكي از وظايف مهم كليه ها تصفيه مواد زائد از خون است. چگونه مواد زائد را از خون مي گيرد؟ خون مواد مغذي را به بدن مي رساند، وقتي مواد در بدن تجزيه مي شوند در سلولهاي بدن واكنش شيميايي ايجاد مي شود. بعضي مواد زائد در اثر همين واكنشهاي شيميايي است . بعضي به علت نياز نداشتن بدن شما به آن مواد مي باشد. اين مواد زايد بايد جايي بروند همان كاري كه كليه ها انجام مي دهند. نخست خون از طريق شاهرگهاي كليوي وارد كليه مي شود ( هر چيزي در بدن مربوط به كليه باشد كليوي ناميده مي شود ) هر روز حدود يك ليتر و 514 سي سي خون بازيافتي از طريق كليه ها پمپ مي شود، سپس مواد زائد از طريق فيلترهاي كوچك كنار كليه ها از خون جدا مي شوند. اين فيلترها را نفرون مي نامند و آنقدر ريز هستند كه فقط با ميكروسكوپهاي خيلي قوي ديده مي شوند. ميليونها نفرون در كنار هر كليه وجود دارد. مواد سمي جمع شده با آب تركيب مي شود كه همان ادرار است. در حالي كه هر كليه ادرار مي سازد، ادرار از لوله بلندي كه ميزناي مي نامند خارج مي شود و در مثانه جمع مي شود. مثانه يك كيسه اي است كه ادرار در آن جمع مي شود. وقتي نيمي از مثانه پر مي شود احساس مي كنيد بايد به توالت برويد. در توالت ادرار از طريق لوله ديگري كه مجراي ادراري مي نامند خارج مي شود. كليه ها، مثانه و لوله هاي مربوط به آنها را مجاري ادراري ميگويند. اينجا فهرستي از اعضاي مجاري ادراري هست: - كليه ها: دستگاه تصفيه اي كه مواد سمي را از خون مي گيرد و ادرار مي سازد. - ميزناي: لوله هايي كه ادرار را از كليه به مثانه مي برد. - مثانه: كيسه اي كه ادرار در آن جمع مي شود. - مجراي ادراري: لوله اي كه ادرار را به خارج از بدن منتقل مي كند. حفظ تعادل: كليه ها همچنين حجم مايعات و مواد معدني بدن را تنظيم مي كنند. اين حفظ تعادل در بدن را ايست داخلي مي گويند. اگر همه آبي كه بدنتان از يك طرف دريافت مي كند را دفع كند به ميزان آبي است كه از طرف ديگر دفع مي كند وقتي آب يا مايعات ديگر مي نوشيد بدنتانآب دريافت مي كند. همچنين آب را از بعضي غذاها مثل ميوه جات و سبزيجات دريافت مي كنيد. آب به چند طريق از بدنتان دفع مي شود. وقتي عرق مي كنيد از طريق پوست بدنتان دفع مي شود. وقتي نفس مي كشيد از طريق دهانتان دفع مي شود. وقتي دستشويي مي رويد از طريق مجاري ادراري دفع مي كنيد همچنين در عملكرد روده هم مقداري آب وجود دارد. وقتي احساس تشنگي مي كنيد مغز فرمان مي دهد مقداري مايعات دريافت كنيد تا تعادل بدنتان حفظ شود. اگر مايعات كافي در بدنتان وجود نداشته باشد مغز با كليه ها همكاري مي كند، هورموني به كليه ها مي فرستد و به آنها فرمان مي دهد مقداري مايعات در خود نگه دارند. وقتي مايعات بيشتر مي نوشيد ميزان اين هورمون كم مي شود و كليه ها مايعات بيشتري دفع مي كنند. گاهي اوقات رنگ ادرار تيره تر است. ياد گرفتيد كه ادرار از اب و مواد زائد گرفته شده از خون تشكيل مي شود. اگر مايعات كم بخوريد يا ورزش كنيد و يا خيلي عرق كنيد، آب ادرار كم مي شود و رنگ آن تيره تر مي شود. اگر مايعات زياد بنوشيد آب اضافي در ادرار مي آيد و رنگ ادرار روشن تر مي شود. كليه ها چه كار ديگري انجام مي دهند؟ كليه ها هميشه كار مي كنند. علاوه بر تصفيه خون و تنظيم مايعات در هر ثانيه طي روز دائماً در برابر هورمونهايي كه مغز به طرف آنها مي فرستد عكس العمل نشان مي دهند. آنها بعضي از هورمونهاي خودشان را مي سازند مثلاً كليه هورموني ترشح مي كنند كه به بدن فرمان ساخت سلولهاي قرمز را مي دهد. حالا ياد گرفتيد كليه ها چه كاري در بدن انجام مي دهند و چقدر براي زنده ماندن مهم هستند. شايد در روز والنتين بعدي به جاي كارتهايي كه قلب روي آن است كارتي به والدين هديه دهيد كه كليه ها را ترسيم كرده باشند.
|
