|
چيزهايي كه بايددرمورد قلب بدانيد
آيا تابه حال روز عيد به كسي شكلات قلبي شكل يا كارت تبريكي كه روي آن عكس قلب باشد داده ايد ؟ آياتابه حال دستتان را روي قلبتان گذاشته وازته قلب قسم خورده ايدتا آرزويي كرده باشيد ؟يا اينكه تابه حال راديوئي را روشن كرده وآهنگي درمورد يك قلب شكسته شنيده ايد؟ ماهمه جادرمورد قلب مي شنويم ومي بينيم .خيلي وقت پيش ،مردم حتي فكر مي كردند كه احساساتشان هم از قلبشان بيرون مي آيد ، شايد به خاطر اينكه وقتي شخصي مي ترسد ياهيجان زده مي شود قلب سريعتر مي تپد .اما ما حالا خوب مي دانيم كه احساسات درذهن ومغز آدمها شكل مي گيرد وبعدمغز به ذهن مي گويد كه چه كار كند. قلب چه شكلي است ؟چطوري كارمي كند ؟كارش چيست ؟وكجا قرار دارد ؟ بياييد باهم ببينيم .
عملكرد عضله قلب ؛ قلب شماواقعاً يك عضله است كه تقريباً نزديك به سمت چپ سينه شما واقع شده است وابعادآن به اندازه مشتتان است . درقسمتهاي مختلف بدنتان عضله وجوددارد مثلاً دردستها، پاها ، كمروحتي درپشتتان .اما عضله قلب بابقيه عضلات فرق داشته وبه تناسب كاري كه مي كند شكل خاصي دارد. قلب،خون رابه تمام قسمتهاي بدنتان مي فرستد . قلب اكسيژن و مواد غذايي موردنياز بدن و سلولهاي آن را تهيه مي كند و همچنين مواد اضافي وزائد بدن وسلولهاي بدن را به محل دفع بدن منتقل مي كند. قلب شما مانند يك پمپ يادو پمپ دريك جا عمل مي كند. قسمت راست بدن شما خون را دريافت كرده وبه داخل ريه مي فرستد وسمت چپ بدن شما دقيقاً برعكس عمل مي كند يعني خون دريافت شده و تصفيه شده را به داخل رگهاي بدن مي فرستد. تپش قلب ؛ قلب شما چگونه مي تپد ؟قبل از هر ضربان وتپش ، قلب شما پراز خون مي شود ، سپس عضلات قلب شما منقبض شده تا خون رابافشار وارد بدنتان كند. وقتي قلب شما منقبض وفشرده مي شود، سعي كنيد انگشتانان را مشت كنيد . اين دقيقاً همان كاري است كه قلب انجام مي دهد وبعد دوباره به سرعت مشتتان را بازكنيد .قلب شما شب وروز اين كار راانجام مي دهد، قلب يك آدم بزرگسال 2000گالن ( 7500ليتر) خون دريك روز پمپاژ مي كند يعني به بدن خون مي فرستد ودوباره پس مي گيرد .قلب شما يكي از اعضاي پركاربدن محسوب مي شود .
اعضاي مختلف قلب ؛ قلب از چهار منطقه مختلف پر ازخون تشكيل شده كه هر كدام از اين مناطق يك حفره ناميده مي شود درهر طرف قلب دوحفره وجود دارد؛ يك حفره دربالا و ديگري درپايين قرار دارد . دوحفره بالايي دهليز نام دارند كه پراز خون مي باشد كه از بدن وارد قلب شده است . دو حفره پاييني بطن نام دارند كه كارشان فرستادن خون به بدن وششهاست . دروسط قلب ديواره ضخيم عضلاني به نام ديواره جداكننده وجود دارد اين ديواره عضلاني است كه سمت راست وچپ قلب رااز هم جدامي كند . دهليز وبطن همانند يك تيم باهم كارمي كنند، دهليز پر از خون شده و سپس با فشار وارد بطن ها مي شوند. زماني كه بطن خون را بافشار از قلب به بيرون منتقل مي كند دوباره دهليزها پراز خون شده وبراي انقباض بعدي آماده مي شوند. خوب حالا وقتي كه خون بافشار ازقلب خارج مي شود چطوري مي داند كه بايد به كجا واز چه راهي برود . خون شما درقلب به داخل چهار دريچه ويژه ومتفاوت مي ريزيد. يكي ازدريچه ها به خون اجازه ورود مي دهد، اما خون راهمه جا نگه داشته و نمي گذارد ازهمان راهي كه آمده است خارج شود، درست مثل اينكه شما از يك درعبور كنيد ودرپشت سرشما بسته شود و نگذارد ازهمان دربه عقب برگشته وخارج شويد . دوتا از دريچه هاي قلب كه اجازه مي دهند جريان خون از دهليز وارد بطن شود ، ميترال وتري كاسپيد نام دارند ودو دريچه ديگر قلب مسئول كنترل جريان خوني هستند كه قلب راترك مي كنند . اين دو دريچه از خارج شدن خون به صورت نامنظم يا جريان يك دفعه به بيرون جلوگيري مي كنند . اين دودريك لحظه بازمي شودتا خون خارج شودو سپس به سرعت بسته مي شود تااز برگشت دوبارة خون به قلب جلوگيري كند. جريان خون ؛ حركت خون از قلب ورفتن به تمامي اعضاي بدن و بازگشتن آن ،گردش خون ناميده مي شود كه قلب اين كار را به خوبي انجام مي دهد. فقط 20ثانيه طول مي كشد كه قلب خون را بافشار به تمامي سلولهاي بدن بفرستد . اين زمان خيلي كوتاه است . بدن شما براي اينكه بتواند خوب كار كند وسلامت باشدبه اين جريا ن سريع ومداوم احتياج دارد. بدن شما همچنين بايد از شر مواد زائد و اضافي كه درخون وجود دارد خلاص شود تا اينكه اين مواد درخون انباشته نشده و سلامت مارابه خطر نياندازد كه اين رانيز جريان خون شما به عهده دارد. خوني كه قلب را ترك مي كند و به سلولهاي مختلف بدن مي رود ،اكسيژن فراواني دارد واكسيژن يكي از چيزهايي است كه سلولهاي بدن براي زنده ماندن به آن احتياج دارند. بدن شما اكسيژن موجود درخون راگرفته و درسلولهاي بدن مورد استفاده قرار مي دهند. سلولها كه براي تنفس وزنده ماندن به اكسيژن احتياج دارند ،با گرفتن اين اكسيژن مورد نياز ،از خون تشكرمي كنند وسپس سلولها دي اكسيد كربن توليد كرده كه بايد به زودي ازسلولها خارج شود درغير اين صورت سلولها خفه مي شوند ،پس مواد زائد ودي اكسيد كربن كه براي بدن مضر است دوباره وارد خون مي شود ،خون كه اولين قسمت كارخود يعني رساندن اكسيژن به سلولها را انجام مي دهد حالا بايد آشغالها يعني دي اكسيد كربن ومواد زائد موجود درسلولها راباخودببرد . هر بار كه خون ازقلب به بدن فرستاده مي شود حدود 20 درصد از اين خون (يك پنجم )وارد كليه ها مي شود جايي كه مواد زائد خون درآن جادفع مي شوندو دوباره اين خون به قلب برمي گردد . سمت راست قلب آماده جذب اين خون است كه مواد زائد آن گرفته شده و سپس خون وارد ششها مي شود تا اكسيژن تازه كسب كرده و دي اكسيد كربن را درآنجا رها كنند . دي اكسيد كربن را از طريق تنفس انسان يعني باز دم از ششها خارج شده و از طريق دم هواي تازه و اكسيژن وارد ششها مي شود حالا خون ، اكسيژن موردنياز را كسب كرده است ووارد قسمت چپ قلب شده ودوباره به تمام قسمتهاي بدن فرستاده مي شود .به خاطر داشته باشيد كه تمام اينها دركمتر از 30 ثانيه اتفاق مي افتد.
خونرساني به تمامي اعضاي بدن قلب به دستياراني احتياج دارد تاخون را به تمامي اعضاي بدن منتقل كند كه اين كارهارا رگهاي خون انجام مي دهند .قلب به اين رگهاي خوني متصل است كه همانند لوله هايي است كه خون را درسرتاسر بدن پخش مي كنند ، رگهاي خوني كه خون را ازقلب خارج مي كنند سرخرگ نام دارند ورگهايي كه خون را دوباره به قلب بازمي گردانند سياهرگ ناميده مي شوند سرخرگها وسياهرگهاي فراواني درسرتاسر بدن وجود دارد . به صداي تپش قلبتان گوش را فرادهيد؛ وقتي به پزشك مراجعه مي كنيد تايك معاينه كامل از بدن وقلبتان به عمل آيد ، پزشك از گوشي مخصوص براي گوش دادن به ضربان قلبتان استفاده مي كند يك قلب سالم با هر تپش تاپ تاپ مي كند .اين صداي بازو بسته شدن دريچه هاي قلب شماست . اولين ضربه وقتي كه خون به دريچه هاي بالايي قلبتان يعني ميترال و تري كوسپيد برخورد مي كند اتفاق مي افتد . صداي بعدي وقتي كه خون بادودريچه ديگر قلب برخورد كرده و پس از پمپاژ خون به داخل بدن بسته مي شود به گوش مي رسد ودراين زمان قلب استراحت بسيار كوتاهي كرده تا دوباره پر ازخون شود و ضربه بعدي اتفاق افتد. دفعه بعدي كه به پيش پزشك رفتيد از دكترتان بخواهيد تابه شما اجازه دهد با گوشي او به صداي قلبتان گوش دهيد. شمارش ضربان قلب از طريق نبض؛ گرچه قلب شما درون بدنتان است ،اما راه ساده اي براي كشف چگونگي كاركرد شما و دانستن منظم يا نامنظم بودن عملكرد وتپش آن وجود دارد وآن هم گرفتن نبضتان است! شما مي توانيد نبضتان رادرهرجايي كه يك رگ يا شريان بزرگ و طولاني خوبي وجود دارد بافشار آرام انگشتان برروي سطح دو قسمت مناسب برروي بدن براي گرفتن نبضتان ،گردن و قسمت داخلي مچ دستتان است كه با فشردن انگشت شست برروي آن شريانها نبض خود را احساس مي كنيد. بايد بدانيد بااحساس اولين ضربه برزيرپوستان درنقاط ذكر شده شما توانسته ايد نبضتان را پيدا كنيد . باهر انقباض قلبتان شمايك ضربه احساس مي كنيد . اگر مي خواهيد ميزان ضربان قلب خوددر1دقيقه رااندازه گيري كنيد بااستفاده يك ساعت و فشردن انگشت شستتان برروي نبض خودتعداد ضربات راشمرده و درآخر يادداشت كنيد . وقتي درحال استراحت هستيد ضربان قلب شما بين 70 تا 100 ضربه درهر دقيقه است. وقتي كه راه مي رويد يامي دويد ازآنجايي كه بدن شما به اكسيژن بيشتري احتياج دارد تعداد ضربان قلب شما مسلماً بيشتر خواهد بود زيرا كه قلب پمپاژ بيشتري بايدانجام دهد . دراين شرايط گاهي اوقات ممكن است فكر كنيد كه قلب شما مي خواهد كه از سينه تان بيرون بزند. سعي كنيد براي يك دقيقه درجابدويد تاطناب بزنيد و بعد تعداد ضربان قلب خود را حساب كنيد ؟ هميشه قلبتان راشادو سالم نگه داريد. بيشتر بچه ها باقلبي سالم به دنيا مي آيند وداشتن قلب سالم براي زندگي طولاني لازم است . درزير مواردي ذكر شده كه بارعايت آنها مي توانيد قلبتان را سالم و سلامت نگه داريد: به خاطر داشته باشيد كه قلب شما يك عضله است ، شمابايد به قلبتان نيز نرمش دهيد. نرمشهاي ايروبيك مثل پياده روي ، دويدن ، شنا بهترين راههابراي حفظ سلامت قلب به شمار مي آيند .سعي كنيد هميشه وهرروز فعاليت مناسب و كافي داشته باشيد . صرف غذا هاي سالم و مقوي، همچنين اجتناب از مصرف مواد غذايي پرچرب ازموارد ديگر لازم براي سلامت قلب است . هرگز به سراغ سيگار نرويد! سيگار كشيدن براي تمامي اعضا و قسمتهاي بدن شما مضر است به خصوص قلب ،قلب ورگهاي خوني شمااز سيگار متنفرند زيرا كه سيگار كشيدن ووارد كردن دودهاي مضربه بدن كار آنها راسخت ترساخته وبه اين اعضا صدمه مي زند . بنابراين حالا مي دانيد كه قلب شما يكي از اعضاي مهم و شگفت آور بدن شماست .قلب قبل از تولد شما دربدن مادرتان وقتي كه يك جنين بوديد تپش خودرا آغاز كرده و تاپايان زندگي تان همچنان مي تپد .پس مراقب قلبتان باشد تااو نيز به شمار زندگي وحيات دهد.
|
